مدتهاست که بحث گردشگری در ایران با منهای نفت مطرح است. بر همین اساس تمام استانها به بازگو کردن ظرفیتهایشان در این حوزه میپردازند که با، اما و اگرهای زیادی روبهروست. درست مثل آذربایجان غربی که با داشتن صدها ظرفیت بالقوه و درآمدزا در حوزه گردشگری هنوز نتوانسته حتی ۱۰ درصد از این داشتهها بهره ببرد.
با نگاهی به وضعیت جغرافیایی و آب و هوا و مناطق طبیعی آذربایجان غربی به راحتی میتوان متوجه شد که استفاده از این ظرفیتها میتواند درآمدزایی بالایی برای این استان داشته باشد و حال و روز اقتصاد آن را بهبود ببخشد.
اگر در یک کلام بخواهیم بگوییم که هیچ برنامهای برای استفاده از این داشتهها وجود ندارد، باید به حرفهای استاندار بسنده کرد که گفته «حوزه ریلی تعطیل است» و این یعنی رفت و آمد به این منطقه آنقدر کم است که نمیتوان حسابی روی درآمدهایش باز کرد.
چند روز پیش استاندار آذربایجان غربی در نشستی که با فعالان حوزه میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری استان داشت، با اشاره به اینکه از خطوط ریلی ایجاد شده به ویژه در مرکز استان استفاده درست و خوبی نمیشود، گفت: «تنها یکی دو سفر میان هفتهای بین ارومیه و تهران صورت میگیرد که زمان آن هم مناسب نیست. در این خصوص میتوان گفت گردشگری استان در حوزه ریلی تعطیل است. البته در حوزه حمل و نقل مسافری در مرز رازی هم مشکلاتی وجود دارد که با افزایش تعداد مسافران در ایام پس از کرونا این مشکل نمایان است.»
محمدصادق معتمدیان گریزی به برنامهریزی صورت گرفته درخصوص استفاده بهینه از مسیر ریلی زد و ادامه داد: «در ماههای اخیر بحث اقتصادی کردن مسیر ریلی را در دستور کار قرار دادیم و ایجاد ایستگاههای تجاری برنامهریزی شده که برای کاهش هزینه نسبت به حمل و نقل جادهای در حوزه بار بسیار کاربرد دارد. ضمن اینکه در سفر رئیسجمهور، یکی از مصوبات هم راهاندازی بخش ریلی بود که در همین راستا ایستگاه باری ارومیه تا دهه فجر افتتاح میشود. باید تأکید کنم که ایجاد زیرساختهای گردشگری با استفاده از ظرفیت ریلی جزو سیاستهای اصلی ماست.»
گردشگری آذربایجان غربی در خواب
وقتی از آذربایجانغربی صحبت به میان میآید، ناخودآگاه اذهان به سمت ظرفیتهای کمنظیر و حتی بینظیر گردشگری در این استان میرود، اما با تمام توانمندیهای موجود متأسفانه این ظرفیتها همچنان بالقوه باقیمانده و در حال حاضر، سهم این بخش در اشتغال این خطه از کشور بسیار کم است.
گردشگری یکی از چهار پیشران توسعه آذربایجان غربی در طرح ویژه دولت برای رشد اقتصادی در نظر گرفته شده که نشان از ظرفیت این بخش دارد.
این منطقه، تنها استانی است که با سه کشور هم مرز است و وجود بیشترین مرزهای رسمی، آب و هوای خوب و وجود ۱۰اقلیم از جمله توانمندیهای بسیار عالی است که ثبت بیش از هزار و ۷۰۰ اثر ملی و دو اثر جهانی را باید به این موارد افزود.
از ظرفیتهای گردشگری آذربایجان غربی، نباید حوزه توریسم درمانی را فراموش کرد، چراکه میل و رغبت به استفاده از این بخش به علت ارزان و در دسترس بودن نسبت به کشورهای همسایه، برای برخی اتباع خارجی بسیار زیاد است.
در همین رابطه استاندار آذربایجان غربی با تأیید مباحث عنوان شده و با بیان اینکه با توجه به همه این موارد، باید برنامهریزی ویژهای برای استفاده از آنها در دستور کار باشد که این برنامه با قدرت و به صورت جامع تدوین شده و البته خلاصه و قابل فهم باشد، گفت: «با وجود داشتن ظرفیتهای خوب بومگردی، از این ظرفیت هنوز استفادهای در استان نشده است. با توجه به اینکه در حال حاضر هیچ مشکل امنیتی در آذربایجان غربی نداریم، باید از ظرفیت بومگردی که هماکنون از مهمترین خواستههای گردشگران در دنیاست، بیشتر استفاده شود.»
وی یادآور شد: «یکی دیگر از ظرفیتها در حوزه گردشگری با توجه به وجود نیازهای مختلف شهرهای استان به میزان متفاوت گردشگری، بوتیک هتلها هستند که باید این ظرفیت را نیز بارور کنیم.»
از تلهکابین تا آبگرمها
یکی از مهمترین طرحهای گردشگر محور در ارومیه تلهکابین آن است که مدتهاست بلاتکلیف مانده و حالا استاندار اعلام کرده که برای حل مشکلات آمادگی دارند به متولیان کمک کنند تا وضعیت آن مشخص شود.
معتمدیان توجه به ظرفیت آبگرمها در استان و همچنین مراکز تفریحی زمستانی را هم از اهم کارها عنوان کرد و گفت: «در این خصوص برخی استانها، درآمدهای قابل توجهی در حوزه گردشگری دارند که نباید از کنار این ظرفیت در استان به راحتی گذشت. وجود مقبره شمس تبریزی در خوی و مقبره مولانا در قونیه ترکیه و ایجاد پل ارتباطی بین این دو شهر از مواردی است که میتوان از این طریق گردشگر قابل توجهی برای استان جذب کرد که البته در این خصوص، نزدیکی شهر خوی به ترکیه و هم مرز بودن با این کشور نیز میتواند مثمرثمر باشد.»
وی ایجاد زیرساختها در همه حوزهها را وظیفه حاکمیت عنوان کرد و یادآور شد: «در این خصوص نیز میتوان از زیرساختهایی نظیر مسیر ریلی مرز رازی خوی، مسیر ریلی مراغه - میاندوآب - مهاباد - ارومیه، فرودگاههای سه گانه واقع در استان، مسیرهای مختلف جادهای و همچنین زیرساختهای گردشگری مهیا شده در نقاط مختلف استفاده کرد هرچند نیازمند اقدامات تکمیلی است که باید اجرایی شود.»
تجارت ایران و ترکیه با نقشآفرینی آذربایجان غربی
چند وقتی است که از هدفگذاری ۳۰ میلیارد دلاری برای تجارت بین ایران و ترکیه و طرحریزی برای رسیدن به این مهم خبرهایی منتشر میشود.
استاندار در اینباره تأکید کرده، اگر بناست که این امر تحقق یابد، نقشآفرین اصلی آن آذربایجان غربی است، زیرا همه مرز ایران با ترکیه در این استان است.
وی راهاندازی مسیر ایران به سمت کربلا از مرز تمرچین را یکی از توفیقات مدیریت آذربایجان غربی دانست و گفت: «این مسیر، نزدیکترین راه به سمت شهر زیارتی سامراست که در اربعین امسال، پاسخ خوبی از راهاندازی آن دریافت کردیم.»
معتمدیان افزود: «البته درصدد هستیم که از این مرز در راستای ایجاد مسیر زمینی به سمت سوریه نیز استفاده کنیم که این تصمیم میتواند در حوزه گردشگری مثمرثمر باشد.»
